W Polsce można spotkać wiele ludzi uzależnionych od różnych rzeczy – np. alkoholu, narkotyków, leków, hazardu, telefonu, Internetu czy sztucznej inteligencji. Skutki tych problemów odczuwają również bliscy takich osób, którzy często próbują na siłę im pomóc, ciągle stając w ich obronie. Poniżej opowiemy właśnie o zjawisku współuzależnienia, podpowiadając, jak można wybrnąć z tej sytuacji.
Co to jest współuzależnienie? – podstawowe informacje na początek
Współuzależnienie oznacza stan emocjonalny, psychologiczny i behawioralny osób, które są mocno związane z kimś, kto zmaga się z uzależnieniem, chorobą psychiczną lub innymi, poważnymi problemami. W wielu przypadkach, polega ono na koncentrowaniu się na kłopotach kogoś bliskiego przy całkowitym zapominaniu o swoich potrzebach.
Ten syndrom uważa się za swoistą pułapkę, w jaką daje się złapać rodzina i przyjaciele osoby uzależnionej. Często prowadzi on do silnego stresu i stałego napięcia, które wiąże się z brakiem realnych opcji uporania się z problemami w środowisku rodzinnym. Ponadto, tacy ludzie mogą mieć do czynienia z licznymi awanturami, negatywnymi doświadczeniami społecznymi czy postawami patologicznymi.
Warto zaznaczyć, że współuzależnienie kojarzy się głównie z przywiązaniem do osób walczących z alkoholizmem, lecz może tu chodzić również o inne substancje czy uzależnienia behawioralne – np. od hazardu lub Internetu.
Objawy współuzależnienia – wszystko, co trzeba wiedzieć na ich temat
U człowieka borykającego się ze współuzależnieniem można zaobserwować szerokie spektrum zachowań i emocji, które mają zdecydowany wpływ na życie codzienne. Należy tu wspomnieć przede wszystkim o zbytniej koncentracji na drugiej osobie i myśleniu o niej cały czas, co oznacza totalne zaniedbanie własnych spraw – brak spotkań ze znajomymi oraz jakichkolwiek rozrywek. Znacząco spada także jego samoocena, co skutkuje szukaniem akceptacji oraz dowodów na własną wartość wśród innych.
Widać u nich również problemy z jasnym określaniem granic emocjonalnych oraz fizycznych, w związku z czym człowiek współuzależniony zaczyna wyrażać zgodę na naruszanie własnej prywatności. Taka osoba ma spore trudności z asertywnością – również podczas kontaktu z innymi ludźmi. Często da się u niej także zauważyć chęć ograniczenia chaosu związanego z codziennym życiem i uczynienia go zdecydowanie bardziej przewidywalnym. Ponadto, w czasie rozmów na temat bliskiego walczącego z uzależnieniem stara się go tłumaczyć, wyraźnie zaprzeczając temu, że ma on jakikolwiek problem.
Trzeba również wspomnieć o stałym życiu w lęku, co skutkuje chronicznym stresem, emocjonalnym i fizycznym wyczerpaniem, a także problemami z nawiązywaniem relacji z innymi ludźmi.
Jak przestać być współuzależnionym? – proces, który wymaga sporo czasu i pracy
Ludzie, którzy walczą z tym syndromem, muszą mierzyć się z problemami, jakie pochodzą z dwóch stron – swoimi emocjami i kłopotami bliskiego człowieka. Przy terapii dla współuzależnionych trzeba więc wykazać się ogromną cierpliwością oraz poświęceniem. Warto na początek udać się do psychologa – zajmie się on zdiagnozowaniem problemu i jego przyczyn, zalecając również odpowiednie działania. Najkorzystniejszym rozwiązaniem będzie postawienie tu na indywidualną psychoterapię – opierającą się na określaniu własnych emocji czy powodów danych postaw, aby następnie się ich pozbyć.
Niekiedy konsekwencją psychoterapii jest całkowite przewartościowanie swojego życia – np. zerwanie relacji zamiast ratowania kogoś na siłę i rozpoczęcia całkowicie nowego etapu. Poza indywidualnymi spotkaniami z psychologiem, warto również pomyśleć o zapisaniu się do grupy wsparcia – podczas takich zajęć prowadzący nakłania uczestników do wyrażania swoich myśli, zrozumienia emocji oraz stopniowego uwalniania się od współuzależnienia.
Co to jest współuzależnienie i w jaki sposób można sobie z nim poradzić?
Ze zjawiskiem współuzależnienie można spotkać się w wielu rodzinach, lecz nie każdy widzi ten problem. W sytuacji bycia w związku z osobą uzależnioną i ciągłego skupiania się na jej potrzebach, warto skorzystać z pomocy specjalisty, który nakieruje na odpowiednie działania. Przy dużym zaangażowaniu ze strony pacjenta taka terapia może przynieść znaczące rezultaty, prowadząc do całkowitej zmiany dotychczasowego życia – tacy ludzie od tej pory mogą czuć się naprawdę szczęśliwi.